Pytanie typu „Suwak” to sposób na badanie natężenia postaw, opinii czy satysfakcji respondentów. W naszych raportach, oprócz samej średniej zebranych ocen, prezentujemy również odchylenie.
Odchylenie pozwala łatwo ocenić, jak bardzo ogólny nastrój badanych odchyla się od wartości całkowicie neutralnej (środka skali) w kierunku skrajnie pozytywnym lub negatywnym.
Mechanizm ten jest zawsze taki sam, niezależnie od długości suwaka. Aby to zobrazować, prześledźmy go na dwóch najpopularniejszych przykładach: skali 5-stopniowej oraz 11-stopniowej.
Przykład 1: Skala 5-stopniowa (od 1 do 5)
Załóżmy, że pytamy użytkowników o ocenę w standardowej skali od 1 do 5. Jak system wyliczy odchylenie z ich odpowiedzi?
Krok 1: Wyliczenie średniej z odpowiedzi
System najpierw sumuje wszystkie odpowiedzi udzielone na suwaku i wyciąga z nich średnią. Załóżmy, że wyliczona z głosów średnia wynosi 3,5625.
Krok 2: Wyznaczenie środka skali
Szukamy dokładnego środka (punktu neutralnego). W skali od 1 do 5 środkiem jest oczywiście liczba 3.
Krok 3: Obliczenie odsunięcia od środka
Sprawdzamy, jak daleko nasza średnia znajduje się od wyznaczonego środka: 3,5625 - 3 = 0,5625 Wskazówka: Wynik jest dodatni, więc wiemy, że średnia odpowiedzi jest przesunięta w prawą stronę skali.
Krok 4: Przedstawienie odchylenia w procentach
Sprawdzamy, ile "jednostek" dzieli środek od skrajnych końców skali (1 --- 2 --- (3) --- 4 --- 5). Od środka (3) do skrajności (1 lub 5) mamy dokładnie 2 części. To nasze maksymalne możliwe odchylenie.
Aby uzyskać wynik końcowy, dzielimy nasze odsunięcie przez maksymalne odchylenie i zamieniamy na procenty: 0,5625 / 2 = 0,28125 0,28125 x 100% = 28,125% (w przybliżeniu 28,13%)
Wniosek: Odpowiedzi respondentów na tej skali odchylają się o 28,13% od środka w prawą stronę.
Przykład 2: Skala 11-stopniowa (od 0 do 10)
Teraz sprawdźmy, jak ten sam mechanizm zadziała dla bardzo popularnej skali od 0 do 10, znanej chociażby z badań NPS (Net Promoter Score).
Krok 1: Wyliczenie średniej z odpowiedzi
System zbiera głosy. Załóżmy, że tym razem średnia ocen wystawionych przez respondentów wynosi 8,24.
Krok 2: Wyznaczenie środka skali
W przypadku skali rozpoczynającej się od zera (0, 1, 2... 8, 9, 10), wartością środkową i neutralną jest 5.
Krok 3: Obliczenie odsunięcia od środka
Odejmujemy środek od naszej średniej: 8,24 - 5 = 3,24
Krok 4: Przedstawienie odchylenia w procentach
Ponownie sprawdzamy odległość od środka do skrajności (0 --- ... --- (5) --- ... --- 10). Od środka (5) do wartości skrajnych (0 lub 10) mamy do pokonania dokładnie 5 jednostek.
Dzielimy wyliczone odsunięcie przez maksymalne odchylenie i zamieniamy na procenty: 3,24 / 5 = 0,648 0,648 x 100% = 64,8%
Wniosek: Odpowiedzi respondentów na tej skali odchylają się o 64,8% od środka w prawą stronę.
Warto pamiętać: W obu powyższych przykładach odchylenie było prawostronne (wynik z Kroku 3 był dodatni). Gdyby zebrane oceny były bardzo niskie, a po odjęciu od nich środka skali wynik byłby ujemny, oznaczałoby to odchylenie w lewą stronę suwaka. Cała matematyka pozostaje jednak bez zmian!